De snijder van de aapjes
januari 2026
Slechts zelden kunnen we bij snijwerk van pijpen een bepaalde ambachtsman of kunstenaar onderscheiden. Bij deze pijp is dat wel het geval. Van dit ontwerp zijn namelijk meerdere versies bekend die onmiskenbaar van dezelfde hand zijn. Dat blijkt niet alleen door het ongebruikelijke hout dat gebruikt is, maar vooral door de wijze van snijden. De pijp toont het hoofd van een man met lange baard in een punt die zo lang is dat deze comfortabel met de hand ondersteund kan worden. Rond de ketelopening is amusant snijwerk toegevoegd in de vorm van twee aapjes. Tenslotte vinden we aan de keerzijde nog een hondje dat aan de staart van een van de apen hangt. Kortom het gaat om een charmant object in ongebruikelijke vormgeving. Opvallend is de prachtige houtsoort waarvan dit voorwerp gemaakt is met nauwelijks nerven en een buitengewoon grote fijnheid. Tegenhanger van deze pijp, maar evident van dezelfde snijder, is een pijp in de collectie van Alice de Rothschild in Grasse. Die pijp toont het hoofd van een gladgeschoren man met op zijn voorhoofd eveneens twee apen, één ervan met een vrucht in de rechter voorpoot. Van die pijp zijn inmiddels drie exemplaren bekend, die bewijs zijn voor werk in serie. Van deze gebaarde versie is nog geen tweede exemplaar opgedoken. Is de stijl inmiddels herkenbaar, wat we helaas niet weten is de naam van de kunstenaar, noch waar deze pijpen zijn gemaakt of wanneer. Alleen toeval kan het antwoord op die vragen brengen.
Amsterdam Pipe Museum APM 30.495