Museum number:

APM 20.725


smokers' utensils


tobacco box


slides with erotic scenes


Tobacco box made of copper and brass with a rectangular shape with a flat bottom and flat lid, the edges slightly arched, the sides vertical and straight, the top and bottom each with two rectangular sliders behind which slightly erotic representations. Box internally in the lid a brass inner plate partly sawn open and with engraving of a standing woman turned to the right with staff and sickle, dressed in a pleated robe, leafy scrolls on top. Cover outside on the left a clown-like man with a woman lying down, on the right a small lake on which a sailing boat, behind the scenes on the left in a room on the left a man, on the right a woman with lifted skirts, on the right a woman at a table holding up a dead chicken, a second woman on the left with a raised stick to hit a cat who is chewing on a giant phallus, the two erotic representations have been sawn and engraved. On the outside, two gallant representations of figures in a landscape, on the left behind the slider a naked Fortuna behind a table on which two dice men, on the right a man at a table, a naked Fortuna is dancing for him. The lid and bottom edges and the sides with continuous leafy vines against a hatched background.


Period 1720 - 1750


GeneralHeight1.3 in (3.3 cm)
Width2.2 in (5.6 cm)
Length5.04 in (12.8 cm)
Materialcopper (metal)
Techniquerolled, engraved
Colourred, yellow
Other materialsbrass (metal)
Traces of use slijtage
Region internationalWestern Europe
CountryThe Netherlands
Region nationalNorth Holland (?)
Year 2011
Provenance Groningen, Niemeyer Tabaksmuseum, 12 januari 1964-2011, nr DD285 (oud nr 285)
Middelstum, collectie G.A. Brongers, <1960-1963
Een buitengewoon luxe doos, naast de acht voorstellingen is er nog het zaagwerk in het binnendeksel waarvan het thema overigens matig aansluit bij de erotische lading van de buitenzijde.
Georg Alfred Brongers, Van Gouwenaar tot bruyère pijp. Amerongen, 1978. p 68. Dit exemplaar. Bijschrift: Tabaksdoos uit geel en rood koper met acht gegraveerde voorstellingen waarvan er vier door een schuifje zichtbaar worden. In gesloten toestand zijn kuise voorstellingen zichtbaar, geopend onkuise! Eerste helft 18e eeuw. L. 12,9 cm, b. 5,5 cm, h. 3,5 cm.
Don Duco, Aanwinsten uit het Niemeyer Tabaksmuseum. AmsterdamNieuwsbrief Pijpenkabinet, 8/15, 2011. Afbeelding en bespreking van dit exemplaar.
Don Duco, De Hollandse tabaksdoos. Amsterdam, 2012. cat. 16. Dit exemplaar.
Don Duco, Hoogtepunten uit het Amsterdam Pipe Museum. Amsterdam, 2020. hoofdstuk: Tabaksdoos met schuifjes. Dit exemplaar.
Amsterdam, Niemeyer Nederlands Tabacologisch Museum, vitrine 4, 1964-1974.
Groningen, Niemeyer Tabaksmuseum, 1978-2010, verdieping.
Breda, Turfschip, tentoonstelling "Toeback-Tabak", 11-20 april 1981.
Assen, Drents Museum, tentoonstelling "1000 jaar sex", 11 november 2003 - 8 februari 2004.
Amsterdam, Pijpenkabinet, tentoonstelling "Curieuze tabaksdozen uit twee eeuwen, bijzondere dozen uit de Niemeyer collectie", 15 september - 31 oktober 2011.
Groningen, Noordelijk Scheepvaartmuseum, tentoonstelling "Land van Belofte, Prostitutie in het A-Kwartier", 16 december 2016 - 2 april 2017.

If you have any comments, suggestions or additions, click here to send us an email