Museum number:

APM 1.485

Subcollection:

meerschaum pipes

Title:

tobacco pipe

Keyword:

river god and river goddess

Description:

Tabakspijp van meerschuim met figurale ketel, zonder hiel en oplopende steel met manchet. Ketel handgesneden twee zittende stroomgoden, links met snor en lange baard man met de rechterarm leunend op een ton waaruit een rivier ontstaan, tussen de arm en de romp steekt een roeispaan omhoog, rechts vrouw met wingerdbladeren om het hoofd, haar linkerhand steunend op een kruik, tussen hen in aan de basis een staand wapenschild met dubbelkoppige adelaar en keizerskroon. Ketel achterzijde rechts riet en links struweel. Manchet gestileerde bladmotieven met c-voluten. Montage met zilveren manchetplaat waaraan een conische steelhouder.

Date:

Period 1840 - 1860


Dimensions:

BowlHeight4.53 in (11.5 cm)
Width2.56 in (6.5 cm)
StemLength3.35 in (8.5 cm)
Characteristics
Pipe type stub stemmed pipe
Pipe shape figural
Materialblock meerschaum (stone)
Techniquecarved
Colourivory white
Other materialssilver (metal)
Traces of use ongerookt
Production
ContinentEurope
Region internationalCentral Europe
CountryAustria
Region nationalVienna (province)
TownVienna
Acquisition
Year 2003
Provenance Utrecht, Douwe Egberts Pijpenkamer, 1963-2003, nr 223
Zeist, G. de Kruijff, antiquair, 1960-1963
Zeist, collectie Henk van der Hoef, 1932-1960
Rusland, emigrant die naar het westen kwam
Comments
De beugel van de kroon inmiddels verdwenen, is nog op de foto van Rapaport te zien. Pellissone & Emanuel, Pipe, I tabacchie .., z.jr. plate XII (na p 64). Identieke voorstelling maar dan op een pijp met barnstenen roer, klaarblijkelijk naar dezelfde ontwerptekening gesneden.

Henk van der Hoef II bespreekt deze pijp in een televisieprogramma van 1957 en meldt dat de pijp door een Russische emigrant in 1932 is meegenomen.
Literature
Ben Rapaport, A complete guide to collecting Antique Pipes. Exton, PA, 1979. p 68. Dit exemplaar. Onderschrift: Meerschaum bowl depicting Father Rhine and Lorelei as river God and Goddess. Between them is carved the Hapsburg coat of arms. This pipe was a present to a member of the Russian Imperial family. (Courtesy Douwe Egberts' Pipe Room, Utrecht, Holland.)
Peter Bulthuis, 500 jaar tabakscultuur; De rijke geschiedenis van het roken. The Hague, 1992. p 59. Dit exemplaar. Bijschrift: Meerschuimpijpen worden met veel vakmanschap tot ware 'kunstwerken' uitgesneden. Vooral in Duitsland was de meerschuimpijp zeer populair. Een zeer Duits tafereeltje: de Lorelei.
Peter Roggeveen, 'Toebak suyghen', De tabakspijp, een eeuwen-oud en boeiend verzamelobject. StadskanaalVerzamelkrant, X/94, 1994. p 9. Dit exemplaar. Bijschrift: Meerschuim pijp, voorstellende Vader Rijn en Lorelei. Duitsland, 19e eeuw.
Don Duco, Fabels en feiten over de meerschuim pijp. Amsterdam, 2009. afb 90. Dit exemplaar.
Don Duco, Topstukken uit het Pijpenkabinet. Amsterdam, 2010. hoofdstuk: Pijp met twee stroomgoden. Dit exemplaar.
Don Duco, Hoogtepunten uit het Amsterdam Pipe Museum. Amsterdam, 2020. hoofdstuk: Pijp met twee stroomgoden. Dit exemplaar.
Exhibition
Utrecht, Douwe Egberts Pijpenkamer, permanente presentatie, grote vitrine, c. 1970-c. 1995.
Amsterdam, Pijpenkabinet, permanente presentatie, zaal, vitrine 5, v.a. 2004.

If you have any comments, suggestions or additions, click here to send us an email