Amsterdam Pipe Museum
$('#mast1').cycle({
			delay: 2000,
			speed: 3000
		});
$('#mast4').cycle({
			delay: 1000,
			speed: 4000
		});
$('#mast7').cycle({
			delay: 1000,
			speed: 4000
		});
$('#mast10').cycle({
			delay: 2000,
			speed: 2000
		});
home > thema's > franse figurale pijp

Fabrieken

Kleine bedrijven

Noël Frères

Periode: 1808-1890

Adres: Rue de la Pyramide 10, Lyon-Vaise (Rhône)

Eigenaren:
Noël -1890 firme J. Gambier 1890-1926

Geschiedenis
Over de geschiedenis van de firma Noël Frères is nauwelijks iets bekend en dat geldt zelfs voor de namen van de eigenaren. Oorspronkelijk moet het een fabriek van eenvoudige kleipijpen in een regionale stijl zijn geweest. Geleidelijk gaat de Noord-Franse smaak domineren: kleipijpen uitgevoerd in witte kleur met een strak model en een betere afwerking. Binnen dit assortiment ontstaat gaandeweg een bescheiden figurale lijn. In de jaren 1880 verbreedt de fabriek zijn activiteiten met de vertegenwoordiging van houten pijpen, die op bestelling in het nabijgelegen Saint-Claude worden gemaakt. De combinatie klei en bruyère gaf Noël de mogelijkheid de Franse tabakswinkels beter te bedienen.

In 1890 wordt de firma Noël door Gambier overgenomen. De productie van kleipijpen wordt geheel naar Givet overgeplaatst. Het doel van de overname door Gambier is om marktdifferentiatie tot stand te brengen door een nieuwe merknaam te verwerven bestemd voor een goedkopere maar kwalitatief goede lijn pijpen. Op die wijze zou het exclusieve merk Gambier voor de beste producten gereserveerd blijven. Vanaf de overname worden in Givet de verouderde Gambiermodellen van het merk Noël voorzien. Deze pijpen verkoopt men onder het oorspronkelijke modelnummer, zij het nu voorafgegaan door de letter N. Vooral voor de export naar de Verenigde Staten is dit product van belang geweest.

De overname van de firma Noël door Gambier wortelt dus niet zozeer in de pijpenproductie zelf, maar in de marktpositie van het bedrijf. Naast houten pijpen vertegenwoordigde Noël ook vloeipapier en bezat een depot met rookgerei en accessoires van uiteenlopende aard en herkomst. Het lijkt erop dat de productie van kleipijpen al eerder in de schaduw van deze handelsactiviteiten was komen te staan.

Kenmerken van de producten
Over het oorspronkelijke product van Noël is weinig bekend want er is nauwelijks iets bewaard gebleven. Kwalitatief ligt dit onder de standaard van de toonaangevende Franse bedrijven en dat past ook bij een regionaal bedrijf waar de kleibeheersing, afwerking en baktechniek minder ontwikkeld is. De steelpijpen zijn gemiddeld kleiner van formaat en liggen tussen het lange werk van het noorden en de korte Marseillaises uit de Bouches du Rhône. Ook wanneer een lijn van figurale pijpenkoppen wordt opgezet, zien we dat de kwaliteit onder de Noord-Franse hoogwaardige producten ligt. Dat uit zich vooral in de modellering en de uitwerking van de details. Opmerkelijk is dat de pijpen van Noël wel als merkartikel verkocht worden en dus ook zorgvuldig van een merkstempel zijn voorzien.

Wanneer de productie van de Noël pijpen binnen de muren van Gambier plaatsvindt, verandert het aanzien volledig. Voortaan worden standaard Gambierpijpen onder de merknaam Noël verkocht en het verschil met de oorspronkelijke Gambierproducten is alleen aan het ingedrukte fabrieksmerk te zien. Zoals opgemerkt bestemt Gambier vooral zijn verouderde ontwerpen voor de merknaam Noël en aan de oorspronkelijke kwaliteit van de vormgeving, afwerking en emaillering wordt geen enkele concessie gedaan. Het is onduidelijk wat Gambier met deze onverwachte merkverandering precies beoogde, maar het lijkt erop dat men een scheiding wilde aanbrengen in het traditionele, wat verouderde product en de nieuwe frisse ontwerpen met busjes gemonteerd. Overigens lijkt deze actie niet bedoeld om de Frans markt vast te houden, maar eerder om een nieuwe exportlijn op te zetten. In ieder geval heeft de overname van Noël er voor gezorgd dat de merknaam Noël wereldwijd bekend is geworden en dat ook is gebleven.

Nomenclature

1

Afbeeldingen 1 / 6

Electromagique uit Lyon
Afgeleid van de Marseillaise
Portretkop uit de vroegste tijd
Portretkop ontworpen in Lyon
Karikatuur uit de Givet-periode
De kleinste Jacob uit Givet