Amsterdam Pipe Museum
$('#mast1').cycle({
			delay: 0,
			speed: 2000
		});
$('#mast4').cycle({
			delay: 1000,
			speed: 2000
		});
$('#mast7').cycle({
			delay: 1000,
			speed: 4000
		});
$('#mast10').cycle({
			delay: 2000,
			speed: 2000
		});
home > thema's > franse figurale pijp

Pijpen in soorten en maten

Prijzen

Het bestuderen van de prijzen van kleipijpen levert inzicht in de productieprijs binnen de fabriek, maar geeft ook een beeld van de appreciatie van de soorten kleipijpen bij de consument. Vooropgesteld moet worden dat de verkoopprijs lang niet altijd de optelsom van de grondstof, de loonkosten en de algemene fabriekskosten is, doch wel altijd de minimale prijs daarvan. De fabrikant stelt de verkoopprijs doorgaans bij in het licht van de concurrentie, de doelgroep en de verwachte marktvraag. Streven is aldoor tot winstmaximalisatie te komen, enerzijds door populaire pijpen een prijsopslag te geven, anderzijds door de verkoop van producten met de grootste winstmarge te stimuleren.

In deze paragraaf gaat het niet om de prijs van het product door de tijd heen maar veeleer om de onderlinge prijsverhoudingen van de verschillende soorten. Door vergelijking krijgen we een beeld wat de consument voor een bepaalde soort pijp moest betalen. Als bron nemen we een prijslijst van Gambier uit circa 1895. Uitgangspunt voor de consumentprijs is de standaardpijp, de unie, een eenvoudige, ongedecoreerde maar goed afgewerkte pijp. Daaronder zit slechts één soort, namelijk de goedkoopste steelpijp, de grove korte die zo'n twintig procent goedkoper is. De fantaisie, de pijp met de figurale ketel en de kleisteel blijkt twintig procent duurder dan de standaard en dat is minder dan wij zouden verwachten. De vaak uitbundige decoratie maakt dus op de verkoopprijs maar weinig verschil uit. Het wijst erop dat de figuurpijp wèl een bijzonder artikel was maar als rookpijp toch blijkbaar niet de meest geliefde. Was de vraag groter dan kon de prijs gemakkelijker worden opgevoerd. Overigens wordt de ingehouden populariteit onder de rokers ook door opgravingen bevestigd.

Onverwacht is de hoge prijsstelling van de grande marques, ogenschijnlijk een standaard steelpijp zij het wat forser uitgevoerd en met een superbe afwerking. Hier bepaalt de ingetogen kwaliteit de hoge consumentprijs. Zij zijn veertig procent duurder dan de standaard steelpijp en bewijzen dat een bepaalde categorie rokers zich prettiger voelt met een kwaliteitsproduct dan met een conversation piece waarmee men opvalt. Boven deze zogenaamde grote merken onderscheiden we nog twee soorten steelpijpen, aangeduid met extra's. Zij zijn werkelijk luxe en hebben een prijs die zestig tot tachtig procent hoger ligt dan die van de standaardpijp. Hier gaat het niet langer om gewone rookpijpen voor dagelijks gebruik, maar om curiosagoed en luxe geschenkpijpen die slechts incidenteel verkoop scoorden maar voor de fabrikant wel tot de noodzakelijke assortimentscompletering behoorden.

Daarboven bestaan de lange soorten pijpen die 120 procent duurder zijn ofwel meer dan het dubbele van de standaardprijs. De extra en extra extra liggen zelfs op de tweehonderd procent. De relatief hoge prijs voor de lange pijpen houdt uiteraard verband met de beperkte belangstelling bij de Franse bedrijven voor dit moeilijk te maken product. Dat marktsegment liet men aan de Gouwenaars. De duurste steelpijpen zijn de pompadours, zeer verfijnde pijpen voorzien van een fijngevoelig reliëfwerk en prachtig afgewerkt met email, lak en tot slot nog verguldsel. Zij liggen op vierhonderd procent van de standaardprijs.

Bij de manchetpijpen lopen de prijzen eveneens sterk uiteen. Hier blijkt de prijsstelling volledig gebaseerd te zijn op het formaat, niet op de uitbundigheid van de voorstelling of op de factor lastiger te produceren. Voor de fabrikant is de figurale manchetpijp uitgangspunt voor de prijsbepaling. Het beperkte assortiment gladde soorten, overigens vooral uit de latere tijd, loopt mee in de prijs van de vergelijkbare grootte als figuurpijp. Zijn de vormkosten bij deze gladde koppen beduidend lager, in afwerking zijn deze pijpen weer veel duurder omdat het oppervlak met de hand geglaasd wordt. Zo eindigt men toch op een vergelijkbaar prijsniveau.

De standaard manchet-figuurpijp heeft een formaat net iets onder moyen en kenmerkt zich door een betrekkelijk onopvallende figuratie. Een goedkopere versie, zoals de unie bij de steelpijpen, bestaat bij de manchetpijpen niet. Daar boven neemt het product in zes stappen in grootte en uitbundige modellering toe. De drie iets grotere soorten liggen qua prijsstelling betrekkelijk dicht bij elkaar. Per categorie scoren zij een verkoopprijs van twintig procent meer. De consument betaalde dus voor een grotere pijp meer geld, zij het zeker niet excessief. Anders ligt dat voor de twee grootste soorten. Tot die categorie behoren Soulié en Rubens maar ook de grootste Jacob, die de dubbele prijs van de standaard zijn. Vooral voor de Jacobpijp met een algemene uitbeelding is dat onverwacht duur. Daarboven vinden we nog een serie van grootste koppen die bijna het drievoudige van de standaard kosten en tot de meest luxe soort behoren. De bekendste daarvan is le bayard. Wonderlijk genoeg zijn deze beide grootste soorten toch bij forse aantallen verkocht en waren deze zogenaamd dure pijpen in hun tijd blijkbaar prijswaardig.

Duidelijk is dat de verkoopprijzen dus veel sterker uit elkaar lopen dan we zouden verwachten. We zien dat de fabrikant massagoed onderscheidt die tegen een concurrerende prijs wordt gebracht. Daarnaast zet hij luxe soorten op de markt die tegen een extra winstprijs verkocht worden. In het gewone goed klinkt de concurrentie met de lokale fabrieken door, in de luxe waar is die verdwenen waardoor een meer vrije prijsstelling ontstaan is. In die gevallen gaat de prijs explosief omhoog en in die sector ligt voor de fabrikant de kans extra winst te behalen.

- prijzen steelpijpen:

48 pompadours
24 permission
23 Arabe
18 Arabe klein
12 lange néogène
10 Jacob, Diane
9 clochettes, Jupiter, élélefant
8 grande marques
7 fantaisies
6 gewone steelpijpen
6/7 mignonettes
5 korte en eenvoudige steelpijpen

- prijzen manchetkoppen:

extra groot: Vallière, Boileau en Bayard, Polichinelle 33 fr.
groot: Soulié, Rubens, Jacob grand 24 fr.
normaal groot: Rembrandt, aigle impériale, skelette, Jupiter, Allard 18 fr.
normaal kleiner: Chinois, Grec, Juive, Corday, Tricoteuse, ook Joko 15 fr.
normaal: Punch, Gérard, Bonaparte, Garde Française, charité, Cheval 12 fr.
kleiner: Napoleon, Cinq Mars, Noé, Protet, Bordelaise 9 fr.
klein: rieur, Michelange, Varlet, Fauconnier, Faust 7 fr.
mini klein en glad: 6 fr.
pijpen met busjes van 22 - 33 francs, van wit naar gecalcineerd.

1

Afbeeldingen 1 / 4

Een extra ofwel een van de duurste
Grote Rubens ofwel dure manchetkop
Onversierde, goedkope manchetkop
Onversierd, kort en dus goedkoop