Amsterdam Pipe Museum
$('#mast1').cycle({
			delay: 0,
			speed: 3000
		});
$('#mast4').cycle({
			delay: 0,
			speed: 2000
		});
$('#mast7').cycle({
			delay: 0,
			speed: 3000
		});
$('#mast10').cycle({
			delay: 2000,
			speed: 2000
		});
home > thema's > franse figurale pijp

Catalogi

De fabriekscatalogus

De grotere Franse pijpenfabrieken hebben hun assortiment bekendheid gegeven door een catalogus uit te geven. Reeds vanaf 1820 is sprake van modellenboeken waarin het assortiment pijpen op ware grootte staat afgebeeld. De publicatie Een eeuw van verandering, nabloei en verval van de Europese kleipijp is het standaardwerk dat deze pijpencatalogi bundelt en bespreekt. Dat boek geeft een overzicht van deze vorm van promotiedrukwerk van de kleipijp tussen 1830 en 1960.

De fabriekscatalogus is buitengewoon geschikt voor het presenteren van breekbare producten om de klant door kennismaking al op afstand te winnen. Vooral voor de grote ondernemingen met een gestandaardiseerd serieproduct is de catalogus een onmisbaar item. Zo'n afbeeldingenboek kan door de vertegenwoordiger worden gebruikt om samen met enkele monsters uit dat bedrijf de variëteit van het fabrieksassortiment te tonen en zo de productverkoop te stimuleren. Daarnaast kan de catalogus aan klanten worden gezonden om hun een mogelijkheid tot bestellen te bieden. De unieke modelnummers zorgen ervoor dat het opgeven van orders eenvoudig en eenduidig is.

Veel bedrijfscatalogi beginnen als een simpele gedrukte prijslijst met de beschrijving van de modellen en merken inclusief de prijsvermelding. Geleidelijk gaat de fabrikant er toe over afbeeldingen te verstrekken. In het meest eenvoudige geval gaat het om enkele losse velletjes, soms zelfs met de hand getekend. Gaandeweg groeien deze uit tot heuse gedrukte brochures en nog weer later tot monsterboeken die bij aantal gedrukt worden. In zeldzame gevallen wordt wel het volledige assortiment van de fabriek gepresenteerd al is dat commercieel gezien niet altijd verantwoord. De omvang van de catalogus gaat meestal gelijk op met de groei van het assortimenten dus ook met de grootte en het belang van de fabriek.

Als informatiebron is de catalogus van buitengewoon belang want het assortiment wordt per productcategorie in de volle breedte getoond. De catalogus illustreert dus die modellen die in ieder geval leverbaar waren. Uiteraard legt de fabrikant bij de catalogus de nadruk op het meer prestigieuze product hoewel hij het economische doel, omzet en vooral winst te creëren bij de selectie niet uit het oog verliest. Typografisch gaat het meestal om een betrekkelijk saai stuk drukwerk al wordt dit doorgaans wel gecamoufleerd door de buitengewoon ritmische opzet. Naast een drager van het modebeeld van het product op dat moment is de catalogus tevens een vormgevingsprestatie. De drukker heeft vaak moeite gedaan het uiterlijk eigentijds te maken en dankzij die poging kunnen we vaak een redelijk scherpe datering aan de catalogus toekennen.

Hoe informatief de catalogus ook is, de feitelijke productie kunnen we hieraan niet aflezen. Van archeologische materiaal en bewaard gebleven pijpen leren we welk deel van het assortiment ook werkelijk courant was en in welke verhouding. Vaak staat die informatie in schril contrast met de catalogusplaatjes. Na het zorgvuldig bestuderen van de catalogusinhoud is het dus nodig een interpretatie naar de feitelijke afzet te maken en dat is geen eenvoudige opdracht. Bij dit hoofdstuk wordt een impressie gegeven van de catalogi van enkele Franse pijpenfabrieken. Voor een volledig beeld en een interpretatie per catalogus verwijzen wij naar de reeds genoemde publicatie over dit onderwerp in 2004 door het Pijpenkabinet uitgegeven.

1

Afbeeldingen 1 / 1

De grote manchetpijpen van Gambier