Amsterdam Pipe Museum
$('#mast1').cycle({
			delay: 1000,
			speed: 3000
		});
$('#mast4').cycle({
			delay: 2000,
			speed: 2000
		});
$('#mast7').cycle({
			delay: 1000,
			speed: 3000
		});
$('#mast10').cycle({
			delay: 2000,
			speed: 3000
		});
home > thema's > meerschuim

Slotbeschouwing

Tips voor rokers

Het roken van een meerschuim pijp is de ultieme rookervaring, die elke pijproker het beste zelf kan ervaren. Juist omdat over de meerschuim pijp nogal wat geruchten de ronde doen, is het goed enkele tips te geven. De keuze van een recht of gebogen pijpmodel is een persoonlijke preferentie of liever gezegd een kwestie van uitstraling. Het formaat varieert naar gelang de duur van het roken van één pijp. De meerschuim pijp leent zich vooral om in rust thuis te gebruiken. Juist daarom kan met de keuze voor een pijp met snijwerk worden afgeweken van een beproefd model.

Een lastige opgave is om het materiaal te keuren: gaat het om het echte meerschuim, dat wil zeggen blokmeerschuim of is er sprake van pers- of composiet. Alleen blokmeerschuim biedt de verlangde absorptie. Vandaag de dag is het niet eenvoudig een goede pijpenwinkel te vinden, laat staan de vakman die iets van meerschuim weet. Een goede oriëntatie is raadzaam. Wie ooit in Istanbul op vakantie is geweest, weet dat meeschuim pijpen daar waar de grondstof vandaan komt, overal te koop zijn. Vanzelfsprekend presenteren alle winkeliers zich door als specialist, maar een betrouwbare winkel waar u naar terug kunt keren heeft altijd de voorkeur.

Na aanschaf vangt eindelijk het genoegen aan de meerschuim pijp te roken. Het in gebruik nemen van een meerschuim pijp is eenvoudig. De pijp hoeft niet te worden ingerookt maar daarentegen moet de pijp direct volledig worden gestopt. Dat is voor het doorroken van belang omdat meerschuim van boven naar onder kleurt. Bij de eerste keren roken kan de afwerking met bijenwas een lichte bijsmaak geven, soms ook een onverwachte lucht.

Een bijkomend genoegen is dat de pijp geleidelijk bruin kleurt. Het geheim van dit doorroken heeft miljoenen rokers in de ban gehouden. Zo schreef een Fransman onder het toepasselijke pseudoniem Culot in 1866 een prachtig boekje over de techniek van het doorroken. De door hem gekozen auteursnaam refereert overigens aan het residu van verbrande tabak dat in de pijpenkop achterblijft. Fransen gebruiken daarnaast het woord la culotte, dat staat voor de uitwendige verkleuring. In geen enkele andere taal bestaat daarvoor een woord.

Het standaardwerk van Fairholt uit 1859 geeft een mooi verhaal over het perfect doorroken. Dat gaat uit van het niet laten afkoelen van de pijp. Een gefortuneerde roker sprak daarvoor een regiment soldaten aan die zijn pijp bij toerbeurt rookten. Toen na zeven maanden de pijp naar de eigenaar terug ging was deze prachtig donkerbruin gerookt maar werd tevens een rekening van 100 pond sterling gepresenteerd voor de geconsumeerde tabak.

Het bereiken van een mooi doorgerookte pijp is een kwestie van langzaam roken. Van ivoor verandert de pijp in eigeel, bleekoranje, tot kastanjebruin en bruinrood toe. De meest extreme exemplaren worden uiteindelijk bijna zwart. De tint wordt veroorzaakt door tabakssappen en warmte, doch wordt gestimuleerd door het roken bij kleine trekjes. Het is zaak de pijp geregeld te blijven gebruiken, waardoor de pijp nooit geheel opdroogt en een egale kleuring ontstaat. Juist het feit dat het doorroken rust en geduld vraagt maakt deze bezigheid tot iets dat niet iedere pijproker gegeven is.

Omdat meerschuim weinig warmte geleidt wordt de pijp nooit heet en die eigenschap garandeert een koele rook. Dat is verraderlijk want daardoor neigt de roker harder te rekken. De waslaag aan de buitenzijde verkleurt alleen bij een milde temperatuur. Daarom zien we dat de steel vaak beter kleurt dan de kop, omdat de temperatuur daar lager is. Wie te haastig rookt produceert dus te veel warmte en dan trekt de was te diep in de pijp en zal deze niet kleuren.

Verschillende oude publicaties vermelden dat de meerschuim pijp in een zachte flanellen lap of in een handschoen moet worden gerookt. Dit is lichtelijk overdreven. Door verwarming wordt de waslaag aan de buitenzijde kwetsbaar en met een lap kunnen ontsierende vingertasten worden voorkomen. Het vasthouden van een meerschuim pijp is op zich geen bezwaar en er is zelfs een theorie dat dit goed is voor de pijp. Vasthouden van de pijp geeft namelijk een goede warmtegeleiding.

Helaas is het resultaat van het kleuren niet altijd even perfect. Dat hoeft niet bij de roker te liggen, het kan ook de ongelijke dichtheid van het meerschuim zijn. Eerlijkheidshalve dient te worden opgemerkt dat het doorroken tegenwoordig een minder spannende bezigheid is dan vroeger. De hedendaagse tabak is grotendeels van teer en nicotine is ontdaan zodat echt donker doorroken vrijwel onmogelijk is. Bovendien is de tegenwoordige tabak te vochtig, met droge tabak wordt een beter resultaat verkregen. De beste kwaliteiten pijpen eindigen soms meer grauwig dan diep donkerbruin. In zo'n geval valt de roker dus niets te verwijten, doch slechts de receptuur van de tabak.

Het binnen roken is te prefereren, zeker in de winter. Het is niet raadzaam met een brandende pijp van een warme kamer de koude buitenlucht in te lopen om springen te voorkomen omdat meerschuim gevoelig is voor temperatuurverschillen. is. Ook het neerleggen van een warme pijp op een koud oppervlak kan tot scheuren leiden. Na het roken is het niet verstandig de pijp direct in de foedraal weg te bergen. Het rustig uitdampen en drogen met een geringe luchtcirculatie is beter.

Over het schoonhouden van de meerschuim pijp bestaan nogal wat tegenstrijdigheden. Sommige rokers zeggen dat je de pijp altijd goed moet reinigen, terwijl anderen de zogenaamde croute juist in de pijpenkop laten zitten. Zelfs daarin zijn de meningen verdeeld. Het onderhoud van de meerschuim pijp is betrekkelijk eenvoudig. Wat betreft de koollaag aan de binnenzijde van de ketel is het verstandig deze dun te houden maar nooit volledig weg te krabben. Bij het leegmaken van de pijp moet men voorzichtig zijn en vooral de bodem van de pijp niet beschadigen. Met een metalen pijpenkrabber kan deze in de loop van de jaren gemakkelijk en ongemerkt worden uitgeschraapt. Verder is het raadzaam de pijp zo nu en dan aan de buitenzijde met een vochtige doek af te nemen en daarna zorgvuldig na te wrijven met een droge wollen lap. De pijp blijft dan mooi helder van kleur en aantrekkelijk van glans.

1

Afbeeldingen 1 / 6

Ongerookte meerschuim pijp
Gekleurde steel, ketel half bruin
Steelverkleuring door haastig roken
Egaal bruingekleurde meerschuim
Doortrokken meerschuimkop
Vlekkering maar zwaar gerookt