Amsterdam Pipe Museum
$('#mast1').cycle({
			delay: 0,
			speed: 4000
		});
$('#mast4').cycle({
			delay: 1000,
			speed: 3000
		});
$('#mast7').cycle({
			delay: 2000,
			speed: 2000
		});
$('#mast10').cycle({
			delay: 1000,
			speed: 2000
		});
home > thema's > meerschuim

De meerschuim pijp als object

Verpakking

Door de kwetsbaarheid van het meerschuimoppervlak en het snijwerk werd iedere pijp in een eigen foedraal verkocht. Basis voor zo'n foedraal is een houten doosje, nauw om het voorwerp gesneden en vervolgens bekleed. De buitenkant wordt met dun leer beplakt, in bruin of rood, soms groen of een andere kleur. De binnenzijde met fluweel en zijde of een imitatie daarvan. De vroegste voorbeelden zijn langs de buitenranden voorzien van goudstempels vergelijkbaar met de preegstempels op boekbanden.

In de negentiende eeuw is de fabricage van de pijpenetuis volledig gestandaardiseerd en gebeurt in gespecialiseerde werkplaatsen. De opbergdoos waarin het voorwerp in zijn geheel verdwijnt de bekendste is. Tot circa 1850 bevat zo'n pijpenfoedraal alleen de pijpenkop, de steel werd separaat bewaard. Ten behoeve van het gebruik zijn soms de manchet en ketelopening in het etui uitgespaard zodat de pijp in het gesloten foedraal gerookt kan worden. Zo blijft de pijp ook tijdens het gebruik beschermd. Wanneer na 1850 de montage één geheel vormt met de pijp, omsluit het foedraal de volledige tabakspijp, inclusief de steel. Zo kan de pijp veilig worden meegenomen.

Eenmaal gestandaardiseerd zien we in de etuis in de loop van de decennia weinig verandering. In feite blijven zij gelijk totdat in 1960 de etuis met een houten kern van de markt verdwijnen. Dan wordt de pijp afgedrukt in een houtpasta en de beide helften worden met skai bekleedt. Uiteraard past die verarming is het algehele beeld van de meerschuim pijp, die kwalitatief steeds verder was afzakt.

Het etui biedt een geschikte mogelijkheid tot het plaatsen van een merk of beter een adres. Dat kan op verschillende manieren gebeuren: met een etiket, een preegstempel met goudfolie of met inkt dan wel een verfstof. Het interessantst zijn etuis met een naam en adres. Hoewel het lijkt alsof we met de maker van doen hebben is dat meestal niet het geval. Het gaat eerder om de verkoper, de winkelier of detaillist, die deze opschriften liet aanbrengen om reclame voor zijn winkel te maken. De werkelijke maker of fabrikant blijft doorgaans buiten het gezichtsveld.

In veel gevallen vermeldt het etui alleen een algemene aanprijzing van de waar zoals véritable écume of echt meerschuim en barnsteen. Geen enkel kwaliteitsopschrift is ook werkelijk een echtheidsgarantie. De bedoeling is de aanstaande roker van de kwaliteit te overtuigen.

Sommige etuis dragen nog een aanvullend opschrift. Zo schroomt men niet een eervolle vermelding op een wereldtentoonstelling op de rand van het etui te adverteren. Ook het feit dat men hofleverancier is wordt soms vermeld. Zeldzamer is het wanneer op het etui de naam van de eigenaar wordt aangebracht of diens initialen en als dat gebeurt, dan gaat het doorgaans om een stempel aan de buitenzijde van het etui.

1

Afbeeldingen 1 / 7

Vroeg ovaalvormig etui
Vroeg etui met vlakke bodem
Etui met opening voor kop en steel
Foedraal met etuimerk in goud
Etui met eervolle vermelding
Etui met reclame van de handelaar
Eigenaars initialen op het etui