Amsterdam Pipe Museum
$('#mast1').cycle({
			delay: 0,
			speed: 3000
		});
$('#mast4').cycle({
			delay: 2000,
			speed: 3000
		});
$('#mast7').cycle({
			delay: 0,
			speed: 2000
		});
$('#mast10').cycle({
			delay: 0,
			speed: 2000
		});
home > thema's > meerschuim

Geschiedenis van de meerschuim pijp

Introductie van namaakmeerschuim

De schaarste van het meerschuim en de populariteit zorgen ervoor dat fabrikanten meerschuim gaan imiteren. Daarbij is het meerschuimgruis uitgangspunt, dat in ruime mate voorhanden was. Dit gruis wordt vermalen en vervolgens met lijmstof vermengd. Dit goedje kan in vormen worden geperst. Na drogen wordt het bijgesneden en bijgekleurd en is nauwelijks van echt meerschuim te onderscheiden.

Deze werkwijze moet in Ruhla ontdekt zijn en heeft daar ook de hoogste vlucht genomen. Tegen het eind van de achttiende eeuw bestaan hier naast 16 meerschuimfabrieken ook nog 26 werkplaatsen voor de productie van namaak meerschuim pijpen. De imitatie pijpen zorgen voor een buitengewoon winstgevende handel. In korte tijd overvleugelt de productie van namaakmeerschuim de vervaardiging van echte pijpen. Zo wordt Ruhla het centrum van de Midden-Europese pijpennijverheid.

Imitatie meerschuim bestaat in allerlei gradaties. Tot de beste soort behoort het Wiener meerschaum waarvan het hoofdbestanddeel uit meerschuimgruis bestaat. Nieuwere recepten maken dat men naast het persen ook meerschuim kan gieten. Soms wordt het product nog bij een lage temperatuur gebrand.

In latere recepten wordt geen meerschuimgruis meer verwerkt zodat dus sprake is van volledige imitatie. Dan is witbakkende klei het hoofdbestanddeel. Dergelijke pijpen worden aangeduid met Massa meerschuim. Naast kleisoorten gebruikt men als ingrediënten gebrande gips met kalk in een oplossing van Arabische gom en zelfs beendermeel, gips of papier machee. De rookkwaliteit van deze pijpen zal zeker te wensen hebben overgelaten en dergelijke artikelen brachten de echte meerschuim pijp dan ook in diskrediet.

De imitaties worden op vergelijkbare wijze afgewerkt als de echte. Voor de snijders was het nieuwe materiaal zelfs een zegen want hoewel iets harder, was het volledig homogeen zonder insluitsels. Als eindproduct zijn de imitaties nauwelijks van de echte pijpen te onderscheiden, al leveren zij voor de roker nogal eens een teleurstelling op. Niet alleen krijgen deze pijpen geen aantrekkelijk patina, maar ook het knappen of barsten komt geregeld voor.

1

Afbeeldingen 1 / 5

Grote kop van persmeerschuim
Geperste meerschuim pijpenkop
Pijp van gekleurd persmeerschuim
Fabriekspijp van namaakmeerschuim
Portretpijp van persmeerschuim