Amsterdam Pipe Museum
$('#mast1').cycle({
			delay: 0,
			speed: 3000
		});
$('#mast4').cycle({
			delay: 2000,
			speed: 4000
		});
$('#mast7').cycle({
			delay: 1000,
			speed: 2000
		});
$('#mast10').cycle({
			delay: 1000,
			speed: 4000
		});
home > thema's > meerschuim

Geschiedenis van de meerschuim pijp

Naar een mondiale massaproductie

Na 1850 krijgt de meerschuimindustrie nieuwe impulsen, die voor een tweede bloeiperiode zorgt. De mode van het roken van een sigaar in een speciaal soort sigarenhouder komt op en juist meerschuim is daarvoor bij uitstek geschikt. Voordelen zijn de absorptie en de mogelijkheid tot aantrekkelijk vormgeven en decoreren. In korte tijd maakt de tamelijk forse, massieve tabakspijp in biedermeier stijl plaats voor de elegante sigarenhouder. Dit nieuwe product wordt in bredere lagen van de bevolking gebruikt en de nijverheid wordt industriematiger.

Kleinere bedrijven worden omgevormd tot heuse fabrieken met zalen voor draaiers en snijders en lopende band werk. In 1872 worden in Wenen jaarlijks 100.000 meerschuim pijpen gemaakt. In deze branche zijn dan zo'n 200 arbeiders actief die tezamen 360 ton meerschuim verwerken. Voor de meeste snijders heeft het artistieke scheppen plaats gemaakt voor seriewerk. Alleen een handjevol beste snijders blijven voor speciale opdrachten werken.

De verhuizing van meerschuimwerkers naar andere gebieden gaat ook na 1850 door. De activiteit in Parijs groeit snel, in de Belle Epoque zijn hier zo'n tachtig meerschuimwerkers te vinden. Hetzelfde patroon maar in mindere mate geldt voor bijvoorbeeld Brussel. In de Amsterdamse Reguliersbreestraat vestigt de firma Wasmann een succesvolle winkel met productie in meerschuim die langer dan een eeuw zal bestaan. Een andere Duitse meerschuimsnijder genaamd Hintze zet een winkel in Den Haag op. Dergelijke winkels drijven overigens op hun handelsfunctie, de productie beperkt zich doorgaans tot het individualiseren van pijpen met een wapenschild of monogram. De feitelijke vervaardiging vindt in het moederland plaats.

Andere meerschuimwerkers beproeven hun geluk in Amerika. De oudst bekende Amerikaganger is F.J. Kaldenberg die in 1855 in New York een winkel opent. Een tweede beroemde naam is William Demuth uit New York. In artistiek opzicht is de snijder Gustav Fischer Senoir het belangrijkst, hij vertrok in 1881 vanuit Wenen naar Amerika. Frappant is het dat de catalogi van de Amerikanen zich goed met die van de Duitsers laten vergelijken. Daarom is het moeilijk vast te stellen wie de bedenkers waren en wie navolgden. Wat dat betreft heeft de meerschuim pijp in de tweede helft van de negentiende eeuw een internationaal voorkomen gekregen.

1

Afbeeldingen 1 / 5

Cataloguspagina met sigarenhouders
Etuilabe van Rabe uit Brussel
Sigarenhouder gesigneerd Rabe
Signatuur van Wasmann uit Amsterdam
Snijwerk verkocht als Wasmann