Amsterdam Pipe Museum
$('#mast1').cycle({
			delay: 1000,
			speed: 3000
		});
$('#mast4').cycle({
			delay: 2000,
			speed: 4000
		});
$('#mast7').cycle({
			delay: 2000,
			speed: 4000
		});
$('#mast10').cycle({
			delay: 2000,
			speed: 2000
		});
home > museum > verzamelaars en hun passie

Omnivoren en specialisten

Een Zwitserse bron

Hoewel het verzamelen van pijpen vooral een Franse en een Engelse aangelegenheid lijkt te zijn, bestaan er ook in andere Europese landen collecties. Een mooi voorbeeld daarvan is de collectie van het echtpaar Hermine en Louis Haegeli uit Bazel. Hier gaat het om een verzameling van twee generaties die als thuishaven een sigarenwinkel oude stijl had, gevestigd op de Marktplatz in het gemelde Bazel. Daar waren de door de tijd heen vergaarde stukken met veel smaak ter opluistering van de winkel tentoongesteld.

De basis van de verzameling werd volgens zeggen al in 1897 gelegd door Adolf Haegeli die de eerste stukken in de Parijse antiekhandel kocht. Later begon hij een sigarenwinkel en gaf Haegeli een extra nut aan de collectie. Vanaf 1947 werd de verzameling voortgezet door Louis, die tamelijk veel objecten van bevriende kunstenaars kreeg, lieden die in hun winkel klant waren. In de loop van nog eens vijftig jaar werd de collectie uitgebouwd tot 550 exemplaren.

Typerend voor het Duitse taalgebied is de porseleinen pijp en dit was ook het voornaamste punt van aandacht voor de Haegeli. Zij brachten bijzondere stukken bijeen waaronder veel figurale koppen en verder prachtig handbeschilderd werk. Naast onmiskenbare topstukken was ook de gemiddelde kwaliteit zeer hoog. Als aanvulling op dit rookgerei waren er andere collecties zoals meerschuim en groepen varia objecten waaronder veel waterpijponderdelen, enkele Chinese opiumpijpen en verschillende Japanse kiserus met hun tabakshouders. Opmerkelijk voor een algemene collectie waren ook enkele verzamelgebieden in het geheel niet of nauwelijks aanwezig. De kleipijp bijvoorbeeld was overwegend met onbeduidende bodemvondsten vertegenwoordigd, op één bijzonder stuk na.

Na sluiting van de winkel in 1997 besloot de familie de collectie te veilen. Dat gebeurde in het jaar 2000 en van deze veiling, die in Heidelberg plaatsvond, werd een prachtig geïllustreerd boekwerk gemaakt, in vier kleuren uitgegeven met een harde kaft. Auteur Morgenroth, kenner van antieke pijpen bij uitstek, wierp zich op als beschrijver. Moeilijk is het aan te geven wat het belang van de Haegeli collectie in de toekomst zal zijn ten opzichte van collecties waarvan geen documentatie in de vorm van een veilingcatalogus resteert. Doorgaans blijkt dat de pedigree van de stukken geleidelijk verdwijnt, tenzij de veilingcatalogus als bron wordt aangesproken en wat eens was in herinnering brengt. De prachtig geïllustreerde Haegeli-catalogus waarin ieder stuk staat afgebeeld en beschreven zal als zodanig altijd het bewijs leveren voor de herkomst van die specifieke stukken en de roem van die collectie.

Voor een wereldwijde collectie als het Pijpenkabinet, nu het Amsterdam Pipe Museum geheten, is het van belang spreiding aan te brengen in de locaties van aankoop. Daarmee komen de voor een streek specifieke objecten in de verzameling. Mede daarom bleek de verzameling Haegeli van groot belang. Bij onze selectie tijdens de veiling ging de prioriteit naar de groep porselein uit waarvan belangrijke objecten konden worden aangeschaft. Naast enig figuraal werk vooral een prachtige set handbeschilderde stummels. Voorts biedt een veiling altijd de kans om onverwachte objecten te kopen die als eenling minder aandacht in de zaal krijgen. Zo werd de mooiste Franse figurale pijp en een uiterst bijzondere Turkse tsjiboek aangekocht.

1

Afbeeldingen 1 / 7

Vroege portretpijp uit Ansbach
Meissen kop van vrouw met tulband
Volkstedt pijp met meermin en vaas
Schlaggenwald kop met edelstenen
Amusante figuurpijp uit Thüringen
Gewerkte zilveren kiseru uit Japan
Koperen tabaksdoos met zilverinleg

Collectie
Amsterdam Pipe Museum

Objecten uit de Haegeli-collectie