Amsterdam Pipe Museum
$('#mast1').cycle({
			delay: 0,
			speed: 2000
		});
$('#mast4').cycle({
			delay: 2000,
			speed: 4000
		});
$('#mast7').cycle({
			delay: 1000,
			speed: 4000
		});
$('#mast10').cycle({
			delay: 0,
			speed: 4000
		});
home > museum > verzamelaars en hun passie

Gevarieerde collecties

Een grote naam in pijpen

Een voorbeeld van de encyclopedische verzameling zien we bij Alfred Dunhill, de wereldberoemde pijpenfabrikant uit Londen. Hoewel je van Dunhill zou verwachten dat hij zich vooral op exclusieve voorwerpen richt, blijkt dat niet het geval. Alfred Dunhill is de gunstige exceptie op de vaak wat snobistische collectioneur. Reden is dat hij eerder gefascineerd was door kenmerkende rookinstrumenten van uiteenlopende volkeren en de ontstaansgeschiedenis die daarmee verbonden was dan dat hij de behoefte had met zijn collectie te pronken. Expertise was hem bovendien niet vreemd. Een bloeiende nering stelde Dunhill in staat meer aan te schaffen dan welke andere verzamelaar toentertijd dan ook. Vanwege de handelscontacten van zijn firma werden objecten uit alle delen van de wereld naar Londen gezonden.

In 1924 brengt Alfred Dunhill zijn meesterwerk The Pipe Book uit. Wat misschien voor altijd de vraag zal blijven is of Dunhill deze publicatie zelf schreef, want het uitgangspunt is in feite tè wetenschappelijk voor een fabrikant. Uit dit standaardwerk maken we op dat hij toen al een prachtige en rijk gevarieerde collectie pijpen bezat. Toch moeten we ons op de collectie van Dunhill van toen niet blind staren. Het is in feite een verdienstelijke referentiecollectie aanvankelijk nog zonder veel topstukken. Ook blijken lang niet alle afbeeldingen uit zijn boek ook werkelijk in zijn verzameling te zitten. Wanneer hij niet het originele voorwerp bezat, voldeed een gipsafgietsel. Neem bijvoorbeeld de beroemde Hopewell- en platform pijpen die jarenlang in het museum in Jermyn Street hingen, dat waren kopieën uit gips gegoten. Verzamelaars van nu watertanden bij het zien van de zwart-wit foto's van dergelijke stukken in een publicatie, maar de werkelijkheid blijkt dus anders.

Toen de firma Dunhill de collectie na zijn dood overnam werd deze voor het publiek tentoongesteld in het imposante gebouw aan Jermyn Street in Londen. Daarmee veranderde de status van de collectie geleidelijk. Niet langer zijn de wonderlijke en onverwachte stam- en volkeigen rookinstrumenten de drijfveer, maar juist de prestigeobjecten. Het ging nu vooral om de status van een eigen museumcollectie. Geleidelijk verschoof de belangstelling naar de exclusiviteit van het object in plaats van de curieuze verschijningsvorm van de pijp. In die periode werden ook andere stukken aangekocht dan in het begin. Wat bijvoorbeeld te denken van de beroemde reiskist van Sir Walter Raleigh, die gedurende zijn laatste jaren van gevangenschap in de Tower of London hem vergezelde. Weliswaar sluit dit voorwerp aan bij de mythevorming die Sir Walter Raleigh krijgt toebedacht over de introductie van het roken, maar met de feitelijke rookcultuur heeft dit voorwerp niets te maken.

Toch wijzigt ook een traditioneel bedrijf soms zijn koers radicaal. Van pijpen als specialistisch artikel naar mode accessoires van de hoogste orde. Dan komt onvermijdelijk het moment waarop men liever niet meer geassocieerd wordt met het pijproken en is de tijd rijp de collectie te vervreemden. De veiling van de collectie Dunhill in Londen in 2006 bleek een evenement op zich. Nooit eerder en nooit daarna brachten antieke pijpen zulke gigantische prijzen op. Veel stukken veranderden voor een veelvoud van de waarde van eigenaar. Het was de unieke wereldwijde publiciteit die veilinghuis Christie's aan dit evenement had gegeven samen met de internationale faam die het huis Dunhill had, die voor dit onverwachte veilingresultaat zorgde. Vooral de Amerikanen lieten zich door de deftige naam verleiden om door te bieden. Niet verwonderlijk dat de Stichting Pijpenkabinet, het hoofd koel houdend, uit de Dunhill collectie maar een kwalitatief magere reeks voorwerpen verwierf. Aan de prijzenslag bij Christie's werd nauwelijks mee gedaan.

1

Afbeeldingen 1 / 7

Gipsen moundbuilder van Dunhill
Kleipijp in goud gemonteerd
Staffordshire met gevlochten steel
Een Pueblo pijp uit Arkansas
Haida in de vorm van een kleipijp
Tabakspot van fer de Berlin
Reiskastje van sir Walter Raleigh

Collectie
Amsterdam Pipe Museum

Objecten uit de collectie van Alfred Dunhill