Amsterdam Pipe Museum
$('#mast1').cycle({
			delay: 0,
			speed: 4000
		});
$('#mast4').cycle({
			delay: 2000,
			speed: 3000
		});
$('#mast7').cycle({
			delay: 2000,
			speed: 4000
		});
$('#mast10').cycle({
			delay: 1000,
			speed: 2000
		});
home > museum > verzamelaars en hun passie

Gevarieerde collecties

Engelse veelzijdigheid

Kenmerkt de Nederlandse verzamelaar van pijpen zich vaak door een interesse op lokaal niveau, in Engeland is de verzamelaar vaak internationaler georiënteerd. Dat is niet verwonderlijk want het Britse rijk, ooit het centrum van een wereldmacht, onderhield mondiale handelsrelaties. Dat uitgangspunt resulteerde ook in een bredere belangstelling voor vreemde culturen. Representatief daarvoor is de verzamelaar Francis Shillitoe die ten noorden van Londen woonde. Hij was niet minder door de pijp gegrepen dan bijvoorbeeld onze vaderlander Van der Hoef, maar zijn blikveld was duidelijk breder. Vanaf 1930 had Shillitoe vooral belangstelling in de rookculturen vanuit een wereldwijd perspectief. In zijn werkkamer hing zijn verzameling, tentoongesteld in een serie platte rechthoekige vitrinekastjes. Daarin pronkten de merkwaardige rookinstrumenten van verre culturen, keurig tegen zwart fluweel genaaid en geografisch gerangschikt.

Een interessegebied van Shillitoe was de pijp van de Ashanti, een volk in Ghana in West-Afrika met een eigen hoogontwikkeld rookinstrument. Zijn belangstelling was aangewakkerd door het contact met ene Bullwinkle, die in de jaren dertig en veertig het Ashantigebied uitgebreid bereisd had. Tijdens die reizen had Bullwinkle notities over de rookgewoonten daar gemaakt en overal vandaan pijpen meegebracht. Shillitoe bemachtigde wat van zijn materiaal en ook het door hem samengestelde manuscript. Daarmee was de belangstelling in de etnografie voorgoed gelegd.

Toch was Shillitoe geen specialist maar een zo'n typische algemene verzamelaar die in zijn collectie voorwerpen uit uiteenlopende landen kon tonen. Zoals opgemerkt hebben Engelsen vaker een brede belangstelling voor een verscheidenheid aan culturen, daartoe aangemoedigd door een florerende internationaal georiënteerde antiekhandel. Engelse collecties blijven bovendien vaak langer bijeen omdat men er een sterker ontwikkelde bewaartraditie heeft. Via de antiekhandel of het veilingwezen worden de verzamelingen vervolgens weer doorgegeven. Zo kwam de collectie van Shillitoe in 1990 bij veilinghuis Phillips in Londen onder de hamer, een jaar na het overlijden van de verzamelaar. Het Pijpenkabinet, tegenwoordig het Amsterdam Pipe Museum, wist met name een serie interessante Ashantipijpen te verwerven, die de stijlontwikkeling van de pijpen van dit volk laten zien. Verder scoorde onze collectie slechts enkele andere voorwerpen van gevarieerde herkomst. De prachtigste etnografische pijpen kwamen niet in een pijpenverzameling terecht. Zij verdwenen voor fabelachtige prijzen in de internationale etnografische handel.

1

Afbeeldingen 1 / 6

Spreekwoordpijp van de Ashanti
Ashanti figuurpijp met staande haan
Ashanti met gestileerde kameleon
Keramische pijpenkop van de Bakota
Turkse hookah pijpenkop
Engelse kleipijp met schedel

Collectie
Amsterdam Pipe Museum

Objecten uit de verzameling van Georges Shillitoe