Amsterdam Pipe Museum
$('#mast1').cycle({
			delay: 0,
			speed: 3000
		});
$('#mast4').cycle({
			delay: 0,
			speed: 3000
		});
$('#mast7').cycle({
			delay: 2000,
			speed: 4000
		});
$('#mast10').cycle({
			delay: 0,
			speed: 3000
		});
home > object van de maand

Object van de maand

Een vogel op de pijpenkop
november 2019

In de twintigste eeuw staat de Dogon uit Mali bekend om hun tabakspijpen van gegoten messing. Waarom deze stam hun traditionele pijpen van aardewerk vrij abrupt voor die van messing verruilde is niet duidelijk. De hier afgebeelde pijpenkop is een representatief voorbeeld van deze nieuwe mode. Het voorwerp is gemaakt in de zogenaamde cire perdue techniek waarbij eerst een model van was werd gevormd. Dit wasmodel werd in klei verpakt en verwarmd. Terwijl de klei verhardde, smolt de was en de lege tussenruimte werd vervolgens met vloeibare messing volgegoten. Dit exemplaar heeft een ovaal ketelmodel en is voorzien van een hiel, de steel loopt ophoog en eindigt zonder manchet. Rond de ketel en steel is een eenvoudige versiering van zigzag lijnen aangebracht om het gladde vlak te doorbreken. Wat deze pijp zo aantrekkelijk maakt is dat heel speels een gestileerd vogeltje op de pijpenkop is neergestreken met de snavel op de rand van de ketelopening. Dierfiguren worden door de Dogon vaker in pijpen uitgebeeld, al getuigt dit aantrekkelijke voorbeeld wel van een prachtige, subtiele modellering. De traditie in messing houdt de hele twintigste eeuw stand, maar de uitvoering wordt geleidelijk minder gedetailleerd en dus minder aantrekkelijk.

Amsterdam Pipe Museum APM 23.388


Gegraveerde zwanenhals
november 2019

Bijzonder van vorm is deze zilveren pijpenkop door verzamelaars aangeduid met zwanenhals. Vooral in de eerste dertig jaar van de negentiende eeuw zijn deze populair geweest, uiteraard onder de meer gefortuneerde pijproker. Alleen de bovenlaag kon het zich permitteren uit een pijp van zilver te roken, om zo de eigen status te onderstrepen. Wat deze zilveren pijp extra exclusief maakt is de prachtige, trefzekere gravering die op de pijpenkop en steel zijn aangebracht. Over het volledige oppervlak is een patroon van gekrulde bladeren te zien omgeven door c-voluten en schuimkoppen; niet alleen de pijpenkop maar ook de vochtsluis en de steel zijn op dezelfde wijze versierd. Dergelijke pijpen werden gemonteerd met een opgaand houten roer met gebogen eindstuk van buffelhoorn of barnsteen. In een uitzonderlijk geval was ook de steel in zilver uitgevoerd. Omdat zilveren pijpen voor de roker een hete rook geven, werd de pijpenkop aan de binnenzijde met meerschuimpasta bestreken of werd een pijpenkop van pijpaarde in zilver gemonteerd. Dit materiaal zorgde voor de opname van vocht, het resterende vocht dat met de rook werd meegezogen condenseerde in de steel en verzamelde zich in het bolronde vochtreservoir aan de onderzijde van de pijp. Na het roken kon dat worden afgeschroefd om uit te druppen. Een koepelvormig deksel met doorboringen vervolmaakt het silhouet van deze chique tabakspijp.

Amsterdam Pipe Museum APM 23.086


2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

2009

2008

2007

2006

2005

2004

2003

2002

2001